Divan şiirinde Türkçe kaygısı

Date
2010
Advisor
Supervisor
Co-Advisor
Co-Supervisor
Instructor
Source Title
Bilig / Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi
Print ISSN
1301-0549
Electronic ISSN
Publisher
Ahmet Yesevi Üniversitesi Mütevelli Heyet Başkanlığı
Volume
Issue
54
Pages
255 - 267
Language
Turkish
Type
Article
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Series
Abstract

Köprülüzade Mehmed Fuad (1890-1966), 16. yüzyıl şairlerinden Edirneli Nazmi divanında “Türki-yi basiṭ” deyimi kullanılarak nitelenmiş şiirleri bir araya getirip Divan-ı Türki-yi Basiṭ başlığı altında geniş bir önsözle yayımlamıştı (1928). Bu yayım, günümüze değin süregelen büyük yanılgılara yol açtı. Hemen herkes, 16. yüzyılda ciddi bir Türkçecilik akımı başlamış olduğuna inandı ve Naẓmi’nin gerçekten bu başlık altında bir divan düzenlediğini sandı. Oysa aslında Naẓmi, bu şiirleri sadece hüner göstermek için, yani sadece bir oyun olarak “Türki-yi basiṭ” ile yazmıştı. Yazdığı binlerce başka şiirde ise, yabancı kelime kullanmamak veya az yabancı kelime kullanmak gibi bir kaygısı kesinlikle yoktu; ama o şiirlerinde de çeşit çeşit başka tuhaf hünerler göstermişti. Köprülü, bunu pek iyi bildiği halde, dönemin milliyetçilik akımına ayak uydurabilmek için Naẓmi’nin “Türki-yi basiṭ” ile gazeller söylemiş olmasının önemini aşırı derecede abartmaktan kendini alamamıştı. Makalede bu tutum ve bu tutumun yol açtığı yanılgılar ele alınmaktadır.

Course
Other identifiers
Book Title
Keywords
Divan şiiri, Edirneli Nazmi, Türki-yi basit, Köprülüzade Mehmed Fuad
Citation
Published Version (Please cite this version)