Department of Law

Permanent URI for this collection


Recent Submissions

Now showing 1 - 20 of 269
  • ItemOpen Access
    Is there a need for a visible hand in digital markets?
    (Lexxion Verlagsgesellschaft mbH, 2022) Gürkaynak, Gönenç; Uçar, Ali Kağan; Görkem Yıldız, Uzay; Gürkaynak, Gönenç
    This article explores whether there is a need for ex ante regulations in digital markets. It explains implications of ex ante regulations in digital markets and focuses on the competition jurisprudence which has generated new terminologies such as ‘tipping’, ‘gatekeepers’ and ‘self-preferencing’ over the last decade, indicating that competition law easily adapts to emerging problems and sweeping ex ante regulation efforts in the digital markets might be uncalled for. In this regard, the article summarizes the on-going debate on whether competition law, as is, can sufficiently address and deliver solutions for competitive concerns in digital markets. Within this scope, the paper examines the alleged competitive concerns in digital markets and argues that it is crucial to first conduct counterfactual analysis with concrete facts, parameters and data, to identify the risks associated with over regulations. The article further contends that the competition law toolkit in place is a sufficient and more appropriate way to deal with anti-competitive conducts and the ongoing ex ante regulation efforts in digital markets are condemned to result in a decline in competition and innovation in the long run.
  • ItemOpen Access
    Audiovisual wills: A contemporary approach to testamentary formalities
    (Boom Uitgevers, 2022-12-01) Aksoy, Hüseyin Can; Aksoy, Hüseyin Can
    Despite several differences between civil law and common law jurisdictions, today’s modern succession law is based on Roman law, which requires strict formal rules for will-making. However, a historical perspective demonstrates that there is a slow but continuous shift away from strict formalism. In fact, form’s superiority over substance is diminishing, and testamentary formalities are mellowing. Yet legislative intervention is compulsory to ensure that succession law is in harmony with the latest technological developments of the era. We argue that de lege ferenda, legal order should allow testators to execute audiovisual wills through electronic means of communication. Within this stance, the option of audiovisual wills should not be restricted to cases of emergency. Everyone should be allowed to make an audiovisual will at any time, and such wills should not be automatically terminated if the testator is still alive after a specific time following the execution of the will. However, one needs a feasible and secure system that will ensure that audiovisual wills bestow the functions of testamentary formalities. Accordingly, we propose that each state create a digital registry. Testators could upload their audiovisual wills to such a registry, and these wills could be shared directly with competent public authorities. © 2022, Boom Uitgevers. All rights reserved.
  • ItemOpen Access
    A shortfall of rights and justice: Judicial review of immigration detention in Greece
    (European University Institute, 2022) Angeli, Danai; Anagnostou, Dia; Angeli, Danai
    This article critically examines the judicial review of immigration detention in Greece. Specifically, it analyzes the inconsistencies in domestic court rulings, particularly in differentiating between asylum and pre-removal detention, as well as between restrictions on and deprivation of liberty. On the basis of an extended review of decisions by Greece's first instance courts and the Council of State, this article argues that the above-described deficiencies in domestic judicial control must be attributed to the system's institutional design. Greece's lower administrative courts are tasked with reviewing the lawfulness of detention orders and their rulings are not subject to appeal. Although this system ensures speediness, it has also allowed the development of an inconsistent and often unpredictable jurisprudence, to the detriment of the effectiveness required by European norms. The article calls for an institutional reform that would allow for higher administrative courts, such as the Council of State, to act as appellate courts and review the constitutionality of detention orders. This would strengthen the ability of national judges to resolve long-standing normative questions about the law. It would ultimately lead to a kind of judicial control that is more coherent and more conducive to human rights protection.
  • ItemOpen Access
    Constitutional courts’ helpdesk: The venice commission’s advisory role in constitutional adjudication
    (Walter de Gruyter GmbH, 2022-11-22) Yolcu, Serkan; Yolcu, Serkan
    This article aims to analyse how constitutional courts make use of advisory opinions of the European Commission for Democracy through Law (Venice Commission). Despite that national constitutional courts significantly engage with the advisory work of the Venice Commission, the causes and effects of this engagement remain less explored in constitutional law scholarship. In order to address this gap, this article, from a macro perspective, examines the case law in which the Venice Commission is referred to by constitutional courts, drawn from the Venice Commission’s constitutional adjudication database (CODICES). In addition, appropriate data from the case law of the Constitutional Court of Turkey is examined in particular to expand the scope of the research through micro lens. The article argues that constitutional advice has some advantages for constitutional judges given that it provides a strategic tool for determining reasoning. Despite its non-binding nature, the Venice Commission’s constitutional advice is occasionally considered by constitutional courts, depending on the strategic preferences of the courts, and the judges in a given jurisdiction.
  • ItemOpen Access
    Single sanction for effects of single strategy in multiple markets - 'Ne Bis in Idem' recognised by the highest administrative court in Turkey
    (Oxford University Press, 2022-01-01) Gürkaynak, Gönenç; Öztürk, K. Burak; Baytaş, Aydeniz; Gürkaynak, Gönenç; Öztürk, K. Burak
  • ItemOpen Access
    Constitutions and political systems
    (Routledge, 2022) Ozbudun, E.; Jongerden, J.
  • ItemOpen Access
    Predicting outcomes of the court of cassation of Turkey with recurrent neural networks
    (IEEE, 2022-08-29) Öztürk, Ceyhun E.; Özçelik, Ş. Barış; Koç, Aykut; Öztürk, Ceyhun E.; Özçelik, Ş. Barış; Koç, Aykut
    Natural Language Processing (NLP) based approaches have recently become very popular for studies in legal domain. In this work, the outcomes of the cases of the Court of Cassation of Turkey were predicted with the use of Deep Learning models. These models are GRU, LSTM and BiLSTM which are variants of the recurrent neural network. Models saw only fact description parts of the case decision texts during training. Firstly, the models were trained with the word embeddings that were created from the texts from daily language. Then, the models were trained with the word embeddings that were created from downloaded legal cases from Turkish courts. The results of the experiments on the models are given in a comparative and detailed manner. It is observed based on this study and the past studies that the outcomes of the Court of Cassation can be predicted with higher accuracy than most of the courts that were investigated in previous legal NLP studies. The model which is best at predicting decisions is GRU. The GRU model achieves 96.8% accuracy in the decision prediction task.
  • ItemOpen Access
    Roma hukukunda haksız fiil ve suç ilişkisi ışığında tazminatın cezalandırıci fonksiyonu
    (Ankara University, 2020-12-28) Emiroğlu, Haluk; Uçaryılmaz, Talha Şans; Emiroğlu, Haluk; Uçaryılmaz, Talha Şans
    Roma hukukunda haksız fiil ve suç ilişkisi, özel hukuk ve kamu hukukunun iç içe geçtiği özel bir yapıya işaret eder. Roma hukukunda suçlar, kamu suçlarını ifade eden crimina /delicta publica ve özel hukuka ilişkin haksız fiilleri karşılayan delicta privata olarak iki farklı rejime tabi olmuşlardır. Delicta privata bakımından, suç karşılığı öngörülen ceza hem failin cezalandırılmasına, hem de zarar gören kişinin zararının giderilmesine yönelmiştir. Zamanla haksız fiil-suç ilişkisinin netleşmesi, haksız fiiller bakımından tazminatın cezalandırıcı fonksiyonunu kaybetmesine neden olmuş; haksız fiiller sonucu öngörülen tazminat sadece zarar görenin malvarlığında status quo ante sağlama amacına odaklanmıştır. Öte yandan çağımız hukuki paradigması Roma hukukuna dönüşe işaret etmektedir. Bugün Kıt’a Avrupası hukukunda “özel hukuk cezası” kurumunun, özellikle rekabet hukuku ya da fikri ve sınai mülkiyet hukuku bakımından kabul edilmeye başlandığı görülmektedir. Özel hukuk cezalarının hukuki niteliğinin anlaşılması ise, haksız fiil ve suç kavramlarının tarihsel bir değerlendirmeye tabi tutulmasını gerektirmektedir. Gelecekte Kıt’a Avrupası hukuku bakımından daha da yaygınlaşacağı öngörülen özel hukuk cezaları, Roma hukukunun hukuk ve ekonomi öğretisini ne denli içselleştirdiğinin bir kanıtıdır.
  • ItemOpen Access
    Çelişkili mahkeme kararları ve adil yargılanma hakkı
    (2021) Yılmaz, Ejder; Yılmaz, Ejder
    Uygulamada alt dereceli mahkemelerin benzer vakıalara uygulanacak hukuk kuralım farkh yorumlayarak farklı kararlar vermesi olağan bir durum olup yapılması gereken bu tür kararların kanun yollu incelemesinde yüksek mahkemeler tarafından düzeltilerek tüm ülkede hukuk ve içtihat birliğinin sağlanmasıdır. Ancak bazen, alt dereceli mahkemelerin verdikleri çelişik kararlar, yüksek mahkemelerin ayni uyuşmazlıklar! inceleyen ayri ayri daireleri arasinda mevcut bulunan görüş farklılıklar! sebebiyle düzeltilmeden aynen kesinleşebilmektedir. Bu sakıncalı durumun çözümü, İçtihadı birleştirme müessesesi olmakla birlikte özellikle aşırı işyükü gerekçe gösterilerek yüksek mahkemelerce İçtihadı birleştinne müessesesinin yavaş işletildiği söylenebilir. Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru üzerine verdiği yeni tarihli bir kararında ise sırf farklı Yargıtay daireleri arasındaki görüş ayrılığından dolayi farkh bölge adliye mahkcmeleri arasinda ayni tip uyuşmazlık bakımından farklı kararlar verilmesini hukuk güvenliği ve adil yargılanma hakkına aykırı bularak tazminata hükmetmekle yetinmemiş konuya ilişkin içtihadı birleştirme kararı verilmesi için dosyayı Yargıtay’a göndermiştir. Benzer örneklerin çoğalmaması adına, olması gereken hukuk bakımından, içtihadı birleştirme müessesesinin istinaf mahkemesi kararlarını da içine alacak şekilde yeniden düzenlenmesi ve içtihadı birleştirme müessesesine işlerlik kazandırıcı tedbirlerin alınması önem arz etmektedir.
  • ItemOpen Access
    Über die verteidigung der demokratie und rechtsstaatlichkeit in der Türkei
    (Nomos, Baden-Baden, 2021) Göztepe, Ece; Göztepe, Ece
    Zusammenfassung: In Zeiten der Autokratisierung scheint es immer schwieriger zu werden, Kriterien für eine funktionierende rechtsstaatliche Demokratie aufzustellen. Doch bedarf es dieser Kriterien dringend, da sich der Abbau von Rechtsstaatlichkeit und Demokratie nicht über eine offene Aufhebung der Grundprinzipien vollzieht, sondern vermittels kleiner Schritte, durch Aushöhlung der Substanz bei Aufrechterhaltung der Form oder durch Lethargie der Institutionen, ihre Zuständigkeiten wahrzunehmen. Der Beitrag zeigt am Beispiel der Türkei, wie einfallsreich autoritäre Regierungen darin sein können, vorhandene demokratische Strukturen zu instrumentalisieren, auszuhöhlen und den Pluralismus der Demokratie abzubauen. Dabei wird ersichtlich, wie der sog. »Volkswille« manipuliert und gegen die rechtsstaatliche Demokratie gewendet werden kann.
  • ItemOpen Access
    Uygulamada amacına ulaşamayan belirsiz alacak davasına ilişkin hüküm yürürlükten kaldırılmalıdır
    (Yeditepe Üniversitesi, 2021-06-24) Yılmaz, Ejder; Yılmaz, Ejder
    Belirsiz alacak davası, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 107 nci maddesiyle kabul edilmiş bir davadır. İstisnaî bir dava türü olan bu dava, dava konusu miktarın başlangıçta belirlenmesinin mümkün olamadığı bazı tazminat davaları için kabul edilmiştir. Bu davalar işin niteliği gereği, asgarî miktar üzerinden az bir harç ödenerek açılır; alacağın yargılama (dava) sürecinde belirlenmesi üzerine davacı, davayı değiştirme yasağına tâbi olmaksızın talebini arttırabilir. Bunun yanısıra belirsiz alacak davasında zamanaşımı kesilmesi, kısmî davadan farklı olarak, alacağın tümü bakımından ortaya çıkar. Dava konusunun belli veya belirlenebilir olması halinde, belirsiz alacak davası açılamaz; buna rağmen belirsiz alacak davası açılmışsa, bu dava hukukî yararın bulunmaması sebebiyle dava şartı eksikliğinden dolayı reddedilir. 6100 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden bu yana on yıl geçmiş olmasına rağmen, hangi hallerde belirsiz alacak davası açılabileceği veya açılamayacağı konusunda uygulamada büyük tereddütler bulunmakta ve Yargıtay çelişkili kararlar vermektedir. Özellikle iş uyuşmazlıklarında daha belirgin olarak ortaya çıkan bu durum, hukukî güvenli açısından sakıncalar yaratmaktadır. Bu durum içtihadı birleştirme konusu olarak Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu’na getirilmiş ise de, Kurul, bu talebi reddetmiş ve konuyu her somut olayla ilgili olarak uygulamaya bırakmıştır.
  • ItemOpen Access
    The principle of proportionality in modern ius gentium
    (Ubiquity Press Ltd., 2021-02-23) Uçaryılmaz, Talya; Uçaryılmaz, Talya
    The principle of proportionality refers to the criteria for fair and optimal balancing of interests. It is widely applied to international disputes and has gained institutional and scholarly acceptance in the field of international law. This paper aims to explore the longue durée of the principle, drawing on an interdisciplinary perspective on international law. It affirms the traditional role of proportionality in international legal sphere and values its familiar role in introducing flexibility in law, remaining close to its conventional interpretation. However, the paper also questions its contemporary ethos, as it is based historically on its relation to equity. To this end, it examines the historical roots of the principle as part of the early modern law of nations, as well as how such a general principle should be seen as applicable to private relationships. The aim is therefore to re-think the principle of proportionality in modern ius gentium as based on how public and private law principles need to be interpreted relative to each other and continue to be shaped continuously as an extension of their shared history. It is in this sense that we can examine the need for equity in the international sphere, which will be demonstrated concretely for three distinct areas where proportionality predominates: the law of war, the law of maritime delimitation and international human rights law.
  • ItemOpen Access
    Rethinking the relationship between the enforceability of penalty clauses and the debtor's fault in breach of his/her obligation under Swiss law
    (Akademie Ved Ceske Republiky * Ustav Statu a Prava, 2021-04-01) Aksoy, Hüseyin Can; Aksoy, Hüseyin Can
    Despite the lack of an explicit provision within the Swiss Code of Obligations (OR), the considerable majority of the Swiss doctrine as well as the Federal Court accept that contractual penalty shall be paid if and only if the debtor’s breach is based on his/her fault. In this paper, we question such dogma and analyze the wording and purposes of Articles 161/2 and 163/2 of the Swiss Code of Obligations by taking their historical background into account. We argue that unless otherwise agreed by the parties, the debtor’s obligation to pay the penalty shall be deemed independent of his/her fault.
  • ItemOpen Access
    How to lose a war through small defeats: the case of Turkey’s democratic backsliding
    (Johns Hopkins University Press, 2021) Göztepe, Ece; Göztepe, Ece
  • ItemOpen Access
    Yargı etiği
    (Istanbul University Press, 2020-10-10) Yılmaz, Ejder; Yılmaz, Ejder
    Etik, insanın gerek bireysel yaşamında gerek toplumsal yaşam bakımından uyması gereken önemli kavramlardan birisidir. Ahlâk kavramı ile ilişkisi konusunda genellikle kabul edildiği üzere ahlâk kuralları, “olan”ı; etik kuralları ise, “olması gereken”i anlatır. Etik kavramı, günümüzde “meslek etiği” şeklinde giderek canlanan, tartışılan ve derinleşen bir konu haline gelmiştir. Bu bağlamda etik, “adalete uygun karar verme” işlevi çerçevesinde, hâkimlik mesleğiyle de yakından ilgilidir. Diğer mesleklerde olduğu gibi hâkimlerin de görevlerini belli etik ilkeler çerçevesinde yerine getirmesi zorunludur. Etik ilkelerin neler olduğu veya olması gerektiği konusunda, millî ve milletlerarası çeşitli düzenlemeler yapılmıştır ve bu hususta yeni yeni gelişmeler yaşanmaktadır. Yargı etiğinin temel ilkelerinin başında, hâkimin dışardan gelecek etki ve baskılar altıda kalmamasını ifade eden “bağımsızlık ilkesi” ile doğrudan doğruya hâkimin bizzat kendisinden/içinden gelen kişisel eğilimlere yenilmemesi anlamına gelen “tarafsızlık ilkesi” gelir. Anılan ilkeler, adil yargılanma hakkının da gereklerindendir. Bu iki temel etik ilkenin yanı sıra hâkimin görevini, bireylerin mahkemeye ve aslında yargı işlevini yerine getiren Devlet’e karşı duydukları güven duygusunu zedelemeyecek şekilde, kanunların gösterdiği esas ve usuller çerçevesinde, doğru bir biçimde, dürüstlük kurallarına da uyarak yerine getirmesi şarttır. Hâkim, yargılamayı davanın tarafları ve davadaki diğer ilgililer arasında ırk, renk, cinsiyet, ulusal köken, sosyal ve ekonomik statü gibi hususları tümüyle göz ardı ederek evrensel eşitlik kurallarına göre yürütmelidir. Bütün bunların gerçekleştirilebilmesi; bilgi, akıl, deneyim, insana ve doğaya sevgi/saygı duygularıyla bezenmiş olma gibi yüksek değerlere sahip olan ve özetle hâkimlik mesleğinin gerektirdiği ehil ve liyakatli kimselerin hâkim olarak seçilmesine bağlı hususlardır. Elinizdeki makale, mahkemelerin verdikleri kararların adaletli olmasının asgari araçlarından olan yargı etiği kurallarının önemi ve bu konuda Türkiye’de kabul edilen yeni yargı etiği kuralları hakkında bilgi verilmesi ve bunların değerlendirilmesi amacıyla kaleme alınmıştır.
  • ItemOpen Access
    Extraterritorial implications of Turkish legislation
    (Istanbul University Press, 2021-12-29) Tiryakioğlu, Bilgin; Tiryakioğlu, Bilgin
    Prescriptive jurisdiction of states is based on principles such as territoriality, nationality, passive nationality, universality, and protection. Although jurisdiction to prescribe is limited to the territory of the relevant State, geographic scope of application of any legislation can be determined in an extraterritorial manner. Regardless of the intense discussions on this issue, extraterritorial prescriptive jurisdiction is not considered a violation of international law. Decision of the Permanent Court of International Justice which was rendered in the SS Lotus case was accepted as the basis for objective territoriality principle and effect doctrine. In other words, States can exercise prescriptive jurisdiction for acts and conducts committed abroad that have an impact on their countries. Principle of objective nationality and effect doctrine are not the only basis for the application of legislation of a state to the conducts taking place abroad or persons living in another country. A state can also exercise extraterritorial prescriptive jurisdiction relying on the principle of passive nationality, protection principle or another basis. In Turkish law, geographic scope of application of an act and other legislation are rarely determined expressly on an extraterritorial basis. The extraterritoriality of any rule is defined by interpretation taking into account the purpose of the relevant rule. Extraterritorial application or implication of Turkish law can be seen in various areas such as legislation on anti-trust, personal data protection, anti-corruption, and securities. In addition to legislations regarding these issues, other legislations that have extraterritorial scope of application in Turkish law are discussed in this study.
  • ItemOpen Access
    NFTs and copyright: challenges and opportunities
    (Oxford University Press, 2021-06-21) Çağlayan Aksoy, Pınar; Özkan Üner, Zehra; Çağlayan Aksoy, Pınar
    Blockchain technology and its applications, such as smart contracts and cryptocurrencies, are in the headlines each day with new uses or products for various sectors. Since March 2021, non-fungible tokens (NFTs) have gained popularity and the sales volume of NFTs has grown tremendously. Time will show if this is a financial bubble that is meant to burst, but it sure has some legal implications. NFTs, being tokens functioning on the blockchain, raise some questions with regard to securities law, property law and contract law. The most highly debated questions are in the area of copyright law. In this article, the problems arising from the creation and sales of NFTs are tackled in light of copyright law, mostly with a focus on the legal qualification of minting and selling, ownership and the consequences of purchasing an NFT. The qualification of minting and selling is uncertain due to the fact that underlying work itself is not stored in the NFT. It will be hard to prevent the creation of unauthorized NFTs if it is concluded that the process of minting and selling is not included within the exclusive rights of copyright. Furthermore, the smart contracts enable creators of an NFT to receive payment for resale of the NFTs without meeting the conditions of a resale right regulated under copyright laws. Although this is not a resale right literally, digital artists reach the same outcome as the use of resale right via NFTs.
  • ItemOpen Access
    Approach towards the right to be forgotten under Turkish law in comparison with EU and US laws: a need for a reform?
    (Academia de Studii Economice din Bucuresti * Departamentul de Drept,Bucharest Academy of Economic Studies, Law Department, 2021-11) Canyaş, O.; Bayata Canyaş, Aslı; Bayata Canyaş, Aslı
    This study firstly analyses the general approaches of EU and US laws to the right to be forgotten. Then, basing on the right to be forgotten, a variety of dimensions from comparative law, court practice, doctrinal views and different legal sub-branches are considered from the aspect of Turkish law. Although there is no specific provision on the right to be forgotten in Turkish law, the right has been subject to doctrinal discussions from different perspectives. It is also referred to in court judgments, specifically when an individual wishes to erase certain news, data, etc. from the digital and/or non-digital archive so they can make a fresh start to a new life. Granting that person the right to be forgotten is in terms of protecting personality rights and privacy while acknowledging that these interests may compete with rights to press freedom and freedom of expression. After scrutinising the doctrinal view and court judgments, this study concludes that considering Turkish law, certain provisions should be enacted on the right to be forgotten to ensure uniform interpretation and clarify the definition and conditions of application.
  • ItemOpen Access
    Tüzel kişilerde fiili organ kavramı ve fiili organın hukuka aykırı fiilleri ile hukuki işlemlerinin doğurduğu sonuçlar
    (İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi, 2021-09-24) Altınok Ormancı, Pınar; Altınok Ormancı, Pınar
    Tüzel kişiler fiil ehliyetlerini organları aracılığıyla kullanırlar. Nitekim Türk Medeni Kanunu md 50/2, organların, hukuki işlemleri ve diğer bütün fiilleriyle tüzel kişiyi borç altına sokacağını düzenlemiştir. Tüzel kişinin organlarından kanun tarafından ya da tüzel kişinin kuruluş belgesi ile öngörülenler, şekli (biçimsel) organ olarak adlandırılmaktadır. Buna karşılık organ olarak seçilmiş veya atanmış olmamakla birlikte, fiilen organ görevi icra eden kişi(ler) fiili organ olarak değerlendirilmektedir. Tüzel kişinin iradesinin oluşmasında belirgin bir rol oynayan; tipik bir organ işlevi gören, bu çerçevede günlük işlerin dışına çıkarak şirketin bilançosuna etkili olacak şekilde karar alma yetkisine sahip olan veya tüzel kişinin yönetiminde rol oynayan, yani şekli bir organın gerçekleştireceği işlevleri yerine getiren; organ yetkilerine sahip olan; bu yetkileri bağımsız olarak, tâbi olmaksızın, kendi sorumluluğu altında ve kendisi inisiyatif alarak kullanan ve organ yetkilerini münferit birkaç eylem olarak değil, sürekli bir şekilde kullanan kişiler fiili organ olarak ortaya çıkmaktadır. Bu değerlendirme büyük önem taşımaktadır; zira fiili organ olarak nitelendirilen kişilerin fiilleri (özellikle hukuka aykırı fiilleri) de, -şekli organın fiilleri gibi- tüzel kişinin sorumluluğunun doğmasına yol açacaktır. Bir kişi fiili organ olarak değerlendirildiğinde, bu kişinin hukuka aykırı fiilinden tüzel kişi (TMK md 50/2) ve organın kendisi (TMK md 50/3) sorumlu olacaktır. Buna karşılık fiili organın gerçekleştirdiği hukuki işlemlerin tüzel kişiyi bağlaması, kural olarak kabul edilemez. Zira fiili organ tüzel kişiyi temsil yetkisini haiz değildir ve yetkisiz temsilci tarafından yapılan işlemin temsil olunanı bağlaması ancak bazı şartların gerçekleşmesiyle mümkündür. İsviçre Federal Mahkemesi de 09.10.2019 tarihli ATF 146 III 37 kararında açıkça fiili organın hukuki işlemlerinin tüzel kişiyi bağlamayacağına hükmetmiştir. Çalışmamızda öncelikle fiili organ kavramı üzerinde durulacak; daha sonra fiili organın hukuki fiillerinin ve hukuki işlemlerinin tüzel kişi üzerinde doğurduğu sonuçlar ayrıntılı olarak ele alınacaktır.
  • ItemOpen Access
    Conventio pignoris ve rehin hakkının in rem niteliği
    (Hacettepe Üniversitesi, 2020-12-22) Uçaryılmaz, Talya Şans; Uçaryılmaz, Talya Şans
    Roma hukukunda aynî teminat kavramının, rehin verene ait tek ve belirli bir malvarlığı değerinin alacaklıya teslimi ile kurulan rehinden rehin verene ait güncel ve gelecekteki malvarlığı değerlerinin salt şekilsiz bir anlaşma ile rehnedildiği teslimsiz rehne dönüşümü ekseninde incelenmesi mümkündür. Roma rehin hukukunun günümüze ışık tutan en belirgin özelliği rehnin teslimsiz olarak tarflar arasındaki şekilsiz bir anlaşma (conventio pignoris) ile kurulabilmesine imkan vermiş oluşudur. Bu dönüşüm meşruiyetini, ius praetorium’un işlem hayatı pratikleri ve dönemin ekonomik gereksinimlerini dikkate alarak hukuku şekillendirmesinde bulmaktadır. Conventio pignoris’e hukukî koruma tanınması, rehin hakkının bir aynî hak (ius in rem) olarak karşımıza çıkmasında da büyük önem taşımaktadır. Nitekim rehin hakkının gerektiğinde malike ya da malın bulunduğu üçüncü kişilere ileri sürülmesi imkanı ius praetorium tarafından tanınan koruma yöntemleri ile ortaya çıkmıştır. Özellikle interdictum Salvianum ve daha sonra interdictum Salvianum’un genişletilmesi sonucu ortaya çıkan actio Serviana sonucunda rehin hakkı sahibinin talep hakkını üçüncü kişilere yöneltebileceği kabul edilmiş; rehinli alacaklı rehin konusu malı mal o anda kimin elinde ise ondan alarak borcun ödenmemesi durumunda alacağını elde edebilmiştir. Bu kapsamda söz konusu çalışma Roma hukukunda taraflar arasında kurulan şekilsiz rehin anlaşmasına (conventio pignoris), bu anlaşmanın zamanla hukuki koruma altına alınmasına ve bu hukuki korumaların rehin hakkının sınırlı aynî hak olarak tanınmasındaki rolüne odaklanmış olup, Roma rehin hukukundaki dönüşümün ve sebeplerinin altını çizmeyi amaçlamaktadır.