Browsing by Subject "Seyahatname"
Now showing 1 - 3 of 3
Results Per Page
Sort Options
Item Open Access Evliya Çelebi Seyahatname’sinde garâ’ib bir anlatı: Hz. Ali kayası efsaneleri(Geleneksel Yayıncılık, 2011) Özay, Y.Evliya Çelebi, Seyahatname’de kimi başlıkları aynı kavramlarla yineleyerek okurun dikkatini özellikle bazı anlatı türlerine çekmektedir. Bu kategorilerden biri edebî zevkin ve hayal gücünün sınırlarını zorlayan acayib ü garayib yani “acayiplikler/olağanüstülükler ve gariplikler”dir. Bu tür anlatılar, seyahat edebiyatı geleneğinde uzun süre dirençli bir biçimde önemlerini ve işlevlerini korumuşlardır. Evliya Çelebi de yapıtında bu anlatılara yer vererek aslında bir geleneği sürdürmektedir. Ne var ki, özelde “acayip ve garip” anlatılarına genelde Seyahatname’ye gerçeklik ve inanılırlık açısından yaklaşma eğilimi, bu anlatı dünyasının hem edebî özelliklerini hem de kültürel işlevini gözden kaçırmamıza sebep olmaktadır. Oysa bu anlatılara, anlatıldığı zamanın ve bağlamın epistemolojik standartlarıyla yaklaşıp metne sadık kalarak yakın okuma yapmak, hem hikâye anlatıcısı Evliya’nın hem de okurunun/dinleyicisinin dünyasını önyargısız ve varsayımlardan uzak anlamamızı sağlayacaktır. Bu çalışmada, Evliya Çelebi’nin, Seyahatname’nin IV. cildinde “Ve mine’l-garâ’ib sun‘‑ı İlâh vâcibü’s-seyr” başlığı altında anlattığı Hz. Ali Kayası’na ilişkin efsaneler yukarıdaki tartışmalar ışığında sözlü kültür metinleri olarak analiz edilecektirItem Open Access Evliya Çelebi Seyahatname’sinde İstanbul’un tılsımlarının hikâye edilişi(Geleneksel Yayıncılık, 2009) Özay, Y.Evliya Çelebi, Seyahatname’nin birinci cildinde İstanbul’u anlatır. İstanbul’un kuruluşundan Evliya Çelebi’nin yaşadığı zamana kadar olan dönem; tasvirler ve hikâyelerle anlatılmaktadır. Usta bir hikâye anlatıcısı olan Evliya Çelebi, İstanbul’da bulunan “tılsımları” da “Kal’a-i Konstantin’in Enderûn [u] bîrûnında olan mutalsamât-ı gârîbe ve ‘acîbler beyânındadır” başlığı altında gerçekle hayalin iç içe geçtiği çok seslilik ve çok renklilikle sunar. Bu yazıda, Evliya Çelebi’nin İstanbul’daki on yedi tılsıma dayalı efsaneyi nasıl bir mantık ve üslupla anlattığı ve bu anlatıların Evliya’nın kurguladığı İstanbul’un kuruluş epiği ile ilişkisi değerlendirilecektirItem Open Access Karşılaşan oryantalizmler: Osmanlı, İngiliz ve Fransız şarkiyatçılığını seyahat anlatıları üzerinden okumak(2021-06) Bilgin, GözdeBu çalışma, Osmanlı oryantalizminin İngiliz ve Fransız oryantalizmi ile olan ilişkisine odaklanmaktadır. İngiliz, Fransız ve Osmanlı edebiyatından ve görsel kültüründen seçilen örnekler üzerinden bu bağlar incelenmektedir. Seçilen edebi metinler seyahatnameler ve seyahatname özelliği de taşıyan hibrit metinlerdir. Bu eserler, 19. yüzyılın ikinci yarısı ve 20. yüzyılın ilk çeyreğinden seçilmiştir. Doğu’yu ve Batı’yı bir karşıtlık üzerinden tanımlayan oryantalist sistemin temsilcileri olarak ise İngiliz ve Fransız seyyahlar seçilmiştir. Seçilen metinlerde İngiliz ve Fransız seyyahlar için Doğu, İstanbul ve Edirne’dir. Seçilen Osmanlı metinlerinde ise Doğu, Osmanlı’nın Kuzey Afrika toprakları ve Arap vilayetleridir. Osmanlı’nın kendi Doğu’sunu, kendi toprakları üzerinde oluşturma fikri ise Ussama Makdisi ve Sadık Celal Al- Azm gibi akademisyenlerin düşünceleri üzerinden açıklanmaktadır. Tezin iddiası ise İngiliz ve Fransız seyyahların Doğu’ya atfettiği tembellik, cahillik, şehvet düşkünlüğü ve vahşilik gibi ön yargıların Osmanlı oryantalizminde de çeşitli şekillerde kendisine yer bulduğudur. Osmanlı oryantalizminin bu kalıpları tekrar etmesinin sebebi ise Osmanlı İmparatorluğu’nun Batılılaşmayı kendi eliyle bu topraklara getirmek istemesi ve bu sayede bu topraklar üzerindeki hakimiyetini meşrulaştırmaktır.