Browsing by Subject "Witch"
Now showing 1 - 1 of 1
Results Per Page
Sort Options
Item Open Access Evliyâ Çelebi seyahatnâmesinde cadı, obur, büyücü anlatıları ve kurgudaki işlevleri(Geleneksel Yayıncılık, 2011) Öztürk, B. B.On yedinci yüzyıl seyyahı Evliya Çelebi, Seyahatnâmesinde birçok olağanüstü olay anlatısına, cadılara, vampirlere, büyücülere yer verir. Bu anlatılarını; genellemeci bir yaklaşımla “abartı”, “uydurma” gibi etiketlerle değerlendirip bir tarafa bırakmak yerine, Seyahatnâme’ye kurgusal açıdan yaklaşıp nerede, hangi bağlamda cadıları ve diğer olağanüstü yaratıkları metne yerleştirdiğini araştırmak gerekir. Bu yazıda, Seyahatnâme’de ağırlıklı olarak eski zamanlarda geçmiş olağanüstülükleri anlatan Evliya Çelebi’nin bizzat kendisinin deneyimlediğini belirttiği üç olağanüstü olay, yakın okuma tekniği ile incelenerek ciltler içinde nasıl bir bağlamda yer aldıkları üzerinde durulacaktır. Yedinci ciltte, bir Çerkez köyünde gördüğünü söylediği oburların, havada çeşitli nesneler üzerinde uçarken gece boyu yaptıkları savaşa; üçüncü ciltte bir Bulgar köyünde yanıbaşında tavuğa dönüşen cadının ertesi sabah yeniden insan oluşuna; sekizinci ciltte hava büyüsü yaparak nehri donduran Kalmuk Tatarı’nın kendine özgü tuhaf hareketlerine yer veren Evliya Çelebi’nin, yaşadığını iddia ettiği bu olaylarda “korku” unsuru araştırılacaktır. Evliya Çelebi’nin eski zamanlara ait olduğunu belirttiği olağanüstü olayları anlatımı ile kendisinin bizzat yaşadığını iddia ettiği olayları anlatımı arasındaki farklar “tarihî gerçeklik” ve “hakikât” ekseninde ele alınacaktır. Bu inceleme sonucunda ortaya konulacak ortak özellikler ile Seyahatnâme’nin, halk geleneğindeki olağanüstü anlatılardan kurgusal açıdan nasıl faydalandığı ve hangi noktada ayrıldığı gösterilmeye çalışılacaktır. Anlatıda tekdüzeliği kırma, eğlendirme, egzotizm, parodi, “ben” anlatıcı gibi unsurlar sorgulanarak Evliya’nın kurgu teknikleri irdelenecektir.